meeschrijven met dzjoef

De beste burgemeester ter wereld?

2

Wat iedere Gentenaar al langer wist, lijkt in 2015 te worden bewaarheid: Gent heeft de beste burgemeester ter wereld. Daniël Termont staat in polepositie om de World Mayor Prize te winnen. Maar wat is dat nu, “de beste burgemeester ter wereld”? En wat voor iets is die World Mayor Prize?

Nu al gewonnen

“Mooie opsteker”, twitterde Daniël Termont (sp.a). Het was 23 juni en zojuist had de Gentse burgemeester te horen gekregen dat hij genomineerd was voor de World Mayor Prize van 2014. Het “resultaat van internationaal denken/werken”, schreef hij. Eind oktober bracht Termont nog heuglijker nieuws: “Zit in top 3… Dankzij mooi werk van stadsbestuur en Gentenaars samen de afgelopen jaren!”

Als een lopend vuurtje verspreidde zich via allerhande sociale media en nieuwssites het nieuws van Termonts nominatie om de World Mayor-prijs in de wacht te slepen. Op Twitter nam de burgemeester heel wat felicitaties in ontvangst. In de Vlaamse pers klonk het unisono: “Is Daniël Termont de beste burgemeester ter wereld?” want “de Gentse burgemeester Daniël Termont is genomineerd voor de World Mayor 2014”, schreef De Gentenaar, “de verkiezing tot beste burgemeester ter wereld.”

De klim van de top 25 naar de top 3 kreeg al evenveel aandacht als de nominatie. “Termont bij beste drie burgemeesters van de wereld”, betitelden de media. “Om de twee jaar gaat de Britse organisatie op zoek naar de beste burgemeester ter wereld”, schreef HLN.be. “Op 3 februari volgend jaar weten we of Termont de allerbeste burgemeester van de wereld is”, berichtte Het Nieuwsblad. HLN Gent deed er nog een schepje bovenop en kopte: “Nù al de beste burgemeester van Europa”.

"De journalisten bellen mij iedere keer"

Termont: “Ik word internationaal geregeld gevraagd om te gaan spreken op conferenties”

De man achter “de beste burgemeester”

Termont meent dat hij de nominatie niet zozeer aan zichzelf maar aan Gent en haar bestuursploeg te danken heeft. “Onze stad is klein, maar er heerst een goede sfeer en ze heeft een internationale uitstraling”, zegt Termont in De Morgen. “Er heerst een positieve sfeer in Gent, een relatief kleine stad maar met een grote internationale uitstraling”, lezen we in Het Nieuwsblad. “Deze nominatie is een erkenning voor alle projecten die het stadsbestuur en de Gentenaars samen verwezenlijken.”

Toch verliest hij zichzelf niet uit het oog. “Overal heb ik vrienden”, zegt hij aan De Morgen. “Ik word internationaal geregeld gevraagd om te gaan spreken op conferenties rond klimaat, Smart Cities, rond het Roma-beleid dat we in Gent voeren”, vertelt hij de VRT, ” in november kregen we met Eurocities 500 burgemeesters over de vloer in Gent. Wellicht zitten die dingen daar voor iets tussen.”

Is de keuze voor Termont uit al die kanjers van burgemeesters terecht? Om dat uit te pluizen, hebben kranten als De Morgen en Het Laatste Nieuws gepeild naar de bijdrage van Termont aan zijn stad. Het Laatste Nieuws liet onder anderen N-VA-kopstuk Siegfried Bracke aan het woord. Die refereerde aan de organisatie achter de World Mayor Prize als autoriteit: “Als externe instanties dat zeggen, wie zijn wij dan om dat te betwijfelen?”

“Is Termont echt zo puur natuur als zijn imago?”, vroeg Jeroen De Preter zich af. Als een van de weinigen schreef de journalist voor De Morgen een heuse beoordeling van Daniël Termont op basis van specifieke criteria. De Preter somt daarin de verschillende functies op die Termont bekleedt en beschrijft hij hem als man van het volk, het beleid en bovenal een netwerker.

Allemaal belangrijke zaken voor een kandidaat om het zo hoog in een wereldranglijst te schoppen, maar één cruciale vraag blijft volgens De Preter te beantwoorden: “hoe definieer je dat, een goeie burgemeester?” Daarvoor gaat hij net als Siegfried Bracke bij de organisatoren van de World Mayor Prize ten rade.

“Volgens die organisatie is een goeie burgemeester een burgemeester die leiderschap en visie paart aan een sterk economisch en sociaal beleid”, schrijft De Preter. “Hij of zij is iemand die het maximale doet om de veiligheid en de gezondheid van zijn burgers te garanderen. Tegelijk moet hij of zij de goeie relaties tussen de verschillende culturele, etnische of sociale gemeenschappen bewaken.”

Het is een definitie waar volgens De Preter “wel iets mee aan te vangen is, al was het maar omdat het enkele min of meer meetbare criteria bevat”. Hij doet daarop een poging om het Gentse beleid aan de hand van thema’s als veiligheid, gezondheid en financiën te staven. “Daniël Termont is een goeie, zelfs uitstekende burgemeester”, concludeert De Preter. “Een enkele uitschuiver buiten beschouwing gelaten valt dat op basis van de feiten maar moeilijk te betwisten.”

“Dit is een man die zich met evenveel gemak tussen het volk als tussen de grote vissen beweegt.” – Jeroen De Preter (De Morgen)

De City Mayors Foundation

Het is één iets om een bondige analyse te produceren op basis van andermans maatstaven; het is een ander iets om zelf een methodologie op te stellen en uitgebreid toe te passen. Wat zijn “feiten”? Hoe laten “criteria” zich meten? Welke “gegevens” worden beoordeeld? En wat geeft uiteindelijk de doorslag?  Kortom: hoe wint een burgemeester deze prijs?

Over de stichting die Termont moet beoordelen, vernemen we niet zo veel in de Vlaamse pers. Het is de City Mayors Foundation, een onafhankelijke, Britse denktank in Londen. Over de prijs vernemen we al even weinig: de World Mayor Prize is een trofee die de winnaar twee jaar lang tot World Mayor kroont.

Op haar website meldt de stichting dat ze in 2003 in het levenslicht zag. Het is een samenwerkingsverband van “professionals” van over de hele wereld op het gebied van stedelijk beleid. De stichting heeft om haar werking te ruggensteunen een aantal maatschappelijke en academische doelstellingen opgesteld. Zo wil ze de afstemming tussen stedelijk beleid en de economie bevorderen en veranderingen in dat stedelijk beleid in kaart brengen. Daartoe publiceert ze op geregelde basis analyses en nieuwsartikelen die betrekking hebben op dit domein.

Woordvoerder van City Mayors Tann vom Hove informeerde ons per e-mail dat de stichting ontstond “op het moment dat [in veel landen]maar een minderheid deelneemt aan de lokale verkiezingen deelnam. Sommige burgemeesters van grote Amerikaanse steden worden verkozen bij een opkomst van minder dan 20 procent.”

Op haar website laat de stichting weten wat haar onafhankelijkheid inhoudt. Vertaald luidt de beschrijving als volgt: “De City Mayors Foundation heeft geen banden met enige steden of organisaties en wordt strikt bestuurd op een niet-commerciële en non-profitbasis. Sponsoring, reclame, abonnementen, giften of welke andere inkomsten worden NIET verzocht en zullen geweigerd worden indien aangeboden”. (Nadruk in de originele tekst.) “De City Mayors Foundation en de World Mayor Project worden gefinancierd en onderhouden door de onderzoekers”, verduidelijkt Tann vom Hove. “Zij dragen bij naargelang hun eigen middelen en de ervaring die ze binnenbrengen. Wij aanvaarden geen financiële steun van buitenaf.”

De World Mayor Prize waar het om te doen is, wordt sinds 2004 uitgereikt. Het is een evenement dat om de twee jaren wordt gehouden. Eentje waarin een Belgische burgemeester het nog nooit zo ver heeft geschopt als Daniël Termont. Burgemeester Freddy Thielemans (PS) van Brussel haalde in 2012 al de short-list, maar Termont zit al in de top 3.

“We voelden aan dat een wedstrijd zoals die van World Mayor de burgers zou aanzetten om nauwer betrokken te zijn met hun burgemeesters door hen te vergelijken met die van andere steden”, legt Tann vom Hove uit. “Tijdens de tweede ronde van World Mayor 2014 hebben wij 256000 berichten ontvangen die betrekking hadden op de shortlist van 26 burgemeesters.”

De denktank omschrijft de doelstelling van haar zoektocht naar de World Mayor als een poging “om wereldwijd burgemeesters sterker te profileren, alsook om hen te eren die zich ingezet hebben voor hun gemeenschap(pen) en zij die bijgedragen hebben aan het welzijn van steden op nationaal en internationaal vlak. De meest onderscheidende burgemeester verdient de titel wereldburgemeester.”

Winne_Lievens(5)

De pers promoveerde de Gentse burgemeester bijna tot beste ter wereld. Termont blijft er bescheiden bij.

Methodologie

Net als Termont zijn wereldwijde tientallen kandidaten genomineerd op basis van ingezonden verzoeken van derden. De verzoeken dienen volgens de stichting te worden voorzien van een begeleidend commentaar. Op basis van het aantal verzoeken en de commentaren maakt de City Mayors-stichting een eerste selectie: de zogenaamde long-list.

De eerste lijst verscheen eind mei 2014 en telde op dat moment twee Belgische burgemeesters: Daniël Termont en Willy Demeyer van Luik (PS). Daarnaast prijkten eveneens 119 andere kandidaten op de lijst. 19 burgemeesters uit Noord-Amerika, 16 uit Latijns-Amerika, 42 uit Europa (minus de voornoemde Belgen), 26 uit Azië, 7 uit Australië en 9 uit Afrika. Hoeveel kandidaten er oorspronkelijk waren aangedragen is niet bekend, maar in 2012 waren dat er ongeveer 910.

Van juni tot eind oktober 2014 kon iedereen die dat wou een stem uitbrengen op zijn of haar favoriete burgemeester. Oproepen om voor Termont te stemmen verschenen onder meer op de website van de stad Gent, van KAA Gent, Gentblogt en andere. De eerste edities van de prijs lieten ‘click voting‘ toe: één klik met de muis en je stem was uitgebracht. Sinds 2008 echter moet iedere stemmer ook in het Engels een korte commentaar schrijven waarom hij of zij voor of tegen een kandidaat stemt. Een aantal van deze commentaren heeft de stichting ook gepubliceerd.

In november verscheen de uiteindelijke short-list met 26 finalisten. Op dat moment is het lot van de kandidaten volledig in handen van de onderzoekers van de City Mayors-stichting. Zij analyseren nogmaals de ingezonden commentaarstukken, het aantal uitgebrachte stemmen, en voegen daaraan een geheel eigen doorlichting toe. Dat onderzoek naar het beleid, de achtergrond en het karakter van de finalisten is op het moment van schrijven nog steeds gaande. De burgemeesters uit de short-list ondergaan onder meer een interview, wat hun visie op maatschappelijke thema’s en de doelstellingen van de stichting moet verduidelijken.

Vragen staat vrij

De kiesprocedure en de onderzoeksmethodologie van de stichting doen een aantal vragen rijzen. Opvallend aan de selectieprocedure is bijvoorbeeld het overwicht van westerse burgemeesters in zowel de long- als de short-list. Tann vom Hove relativeert de impact: “We beseffen dat wat van een burgemeester wordt verwacht in de verscheidene delen van de wereld kan verschillen. Een burgemeester in Zuid-Amerika wordt met andere uitdagingen geconfronteerd dan een burgemeester uit West-Europa of Noord-Amerika. Bijvoorbeeld: de bouw van een fly-over met vier rijvakken in het centrum van een Aziatische stad met veel verkeersopstoppingen zou een populaire beslissing kunnen zijn, maar het zou onaanvaardbaar zijn in Gent.”

Wat de verkiezingen betreft, is het opmerkelijk dat niet elke burgemeester op evenveel steun van de achterban kon rekenen. Termont heeft, aan de gepubliceerde reacties te zien, redelijk wat Gentenaren over de streep getrokken om hun “burgervader” te steunen. Kiezers werden opgeroepen via een persbericht van de stad Gent, de website van KAA Gent en zelfs een vermelding in een aantal Vlaamse media. Andere burgemeesters hebben minder geluk. Niettemin tracht de City Mayors Foundations de verkiezing in goede banen te leiden.

Tann vom Hove: “Burgemeesters die kandideren hebben de toelating om hun achterban aan te moedigen om deel te nemen aan de verkiezingen – net zoals tegenstanders van de burgemeesters de vrijheid hebben kritische commentaar in te sturen. We laten geen getuigenissen op de website toe die tot stand gekomen zijn door het gemeentebestuur of door beïnvloeding door speciale belangengroepen. Tijdens de verkiezingsperiode van 2014 hebben we op verschillende momenten ‘overijverige’ pr-diensten op de vingers getikt en zelfs burgemeesters verwijderd van de lijst.”

Welke rol spelen de inzendingen van kiezers voor de eindbeoordeling van de kandidaten? “Het is vanzelfsprekend dat burgemeesters van kleinere steden niet evenveel ‘stemmen’ krijgen dan die van grotere steden”, informeert Tann vom Hove ons via e-mail. “Daarom hechten wij meer belang aan de inhoud van de commentaren dan hun aantallen. Wat wij op de website publiceren zou een idee moeten geven met welke passie burgers hun oordeel vellen.”

Hoewel stemmende burgers invloed kunnen uitoefenen op de kansen van hun kandidaten, blijft het lot van de burgemeesters met andere woorden in handen van de onderzoekers van de stichting. Zij selecteren welke commentaren relevant zijn en bepalen in welke mate de inhoud ervan, of al dan niet het eigen onderzoek van de stichting, doorweegt op het eindresultaat. Afgaand op de artikelen die de stichting tijdens voorgaande edities van de World Mayor Prize heeft gepubliceerd, zijn deze eindbeoordelingen van de finalisten bescheiden in hun omvang. Het gaat niet om heuse analyses of rapporten, maar om kernachtige samenvattingen.

De winnaar van 2012, voormalig burgemeester Iñaki Azkuna van Bilbao in Spanje, werd bijvoorbeeld omschreven als een man die zijn stad zo goed als schuldenvrij had gemaakt en dankzij de aanbouw van een museum het aantal bezoekers gevoelig zag toenemen. In een artikel over Termont omschreef de stichting hem als een burgemeester die internationale netwerken van steden onderhoudt, de Roma-migratie op Europese niveau aankaart, zijn stad tot een belangrijke toeristische bestemming heeft omgebouwd, en Gent aantrekkelijk voor investeringen heeft gemaakt. Bovendien is hij graag gezien.

Die populariteit mag dan wel een troef zijn, het is geen garantie dat Termont “de beste ter wereld” wordt. Nergens laat de denktank uitschijnen zo’n burgemeester te zoeken. Die titel is hoogstwaarschijnlijk een uitvinding van de Vlaamse pers die doet denken aan “De slimste mens ter wereld”. City Mayors wil bovenal het imago van burgemeesters en hun impact op het beleid onder de aandacht brengen. Tann vom Hove: “De wedstrijd werd 11 jaar geleden bedacht om mensen wereldwijd meer gewaar te maken van en belangstelling te laten tonen in hun burgemeesters en het lokale beleid.” De succesvolle wijze waarop Termont zich profileert, maakt hem een uiterst geschikte kandidaat.

De prijs komt toe aan wie dat specifieke profiel dat de denktank zoekt op zichtbare wijze versterkt. Het is een lovenswaardige en bescheiden ambitie die door de nominatie van een bekend figuur en netwerker als Daniël Termont echter in de spotlights van de Vlaamse pers is gekomen. Hij blijft er bescheiden bij, zich “de beste” noemen is niet aan hem besteed, maar had Termont zijn nominaties niet via Twitter en de persdienst van de stad bekend gemaakt, dan had de Vlaamse pers de wedstrijd waarschijnlijk nauwelijks opgepikt.

“Tijdens zijn herverkiezing werd Termont heel actief op sociale media en commentatoren hebben zijn Twitter-activiteit gekoppeld aan zijn reputatie als een van de populairste burgemeesters van België.” – City Mayors Foundation

Tekst: Thomas Keirse en Foto’s: Winne Lievens

Op 3 februari 2015 kondigt City Mayors aan wie de prijs in de wacht sleept.

  • http://www.danieltermont.be/02072014.htm
  • http://www.danieltermont.be/25062014.htm
  • http://www.worldmayor.com/contest_2014/ghent-mayor-termont.html
  • http://www.citymayors.com/mayors/ghent-mayor-termont.html
  • https://www.gent.be/over-gent-en-het-stadsbestuur/nieuws-evenementen/burgemeester-termont-top-drie-world-mayor-prize
  • http://www.kaagent.be/buffalo/nieuws/24-09-2014/kaa-gent-steunt-kandidatuur-danil-termont-voor-world-mayor/
  • http://gent.s-p-a.be/nieuws/wordt-daniel-world-mayor/
Deel dit artikel

Over de auteur

Thomas is hoofd- en eindredacteur bij DZJOEF

XSLT Plugin by BMI Calculator